VICTOR TESHA NA KAMATI YAKE WAFANYA HISTORIA

 

Dar es Salaam, 13 Juni 2026 — Bw. Victor Tesha na Kamati yake leo wamefanya historia baada ya kuwasilisha ripoti ya kina kuhusu uwezeshaji wa wachimbaji wadogo wa madini katika hafla iliyofanyika Hoteli ya Johari Rotana, jijini Dar es Salaam.

Ripoti hiyo imeeleza namna Tanzania inavyoweza kuongeza manufaa yatokanayo na sekta ya madini kupitia kuwawezesha wachimbaji wadogo, kuongeza upatikanaji wa fedha, kuboresha taarifa za kijiolojia, kuimarisha teknolojia, kuongeza thamani ya madini na kuhakikisha Watanzania wanashiriki kikamilifu katika mnyororo wa thamani.

Kwa mujibu wa takwimu zilizowasilishwa, mchango wa sekta ya madini kwenye Pato la Taifa umeongezeka kutoka asilimia 9.1 mwaka 2023 hadi asilimia 10.1 mwaka 2024, na kufikia wastani wa asilimia 11.9 katika robo tatu za kwanza za mwaka 2025. Mauzo ya madini nje ya nchi nayo yameongezeka kutoka dola za Marekani bilioni 4.1199 mwaka 2024 hadi dola bilioni 5.4019 mwaka 2025, sawa na ongezeko la asilimia 31.1.

Ripoti pia imeonesha kuwa hadi Mei 2025, zaidi ya leseni ndogo za uchimbaji mdogo 52,774 zilikuwa zimetolewa. Aidha, kati ya wachimbaji 1,754 waliohusishwa katika utafiti, wachimbaji 1,599 hutumia baadhi ya taarifa za kijiolojia, lakini wachimbaji 1,183 bado hutegemea maarifa ya asili na uzoefu wa maeneo wanayochimba.

Katika teknolojia, ripoti imebainisha kuwa asilimia 72.2 ya wachimbaji wadogo bado hutumia mbinu rahisi za kuchenjua, huku asilimia 22.5 pekee wakitumia mbinu zilizoendelea zaidi. Kwa msingi huo, ripoti inapendekeza vituo vya umahiri, mafunzo ya vitendo, vifaa bora na mifumo ya kisasa ya kuongeza thamani.

Katika eneo la fedha, ripoti inapendekeza kuanzishwa kwa Mfuko wa Maendeleo ya Madini Tanzania utakaoanza na mtaji wa awali wa dola za Marekani milioni 100. Kwa makadirio yake, mfuko huo unaweza kufikia takribani dola milioni 258 ndani ya miaka 10 na kutoa takribani dola milioni 194 kwa ajili ya uwezeshaji wa miradi ya wachimbaji.

Ripoti pia imeeleza kuwa hadi Machi 2026, Wizara ilikuwa imetambua maeneo 99 yanayoweza kutengwa kwa ajili ya wachimbaji wadogo, ikiwemo Mbogwe–Msasa na Lindi–Ntaka Hill. Hatua hii imetajwa kuwa muhimu katika kuhakikisha wachimbaji wanapata maeneo halali, salama na yenye taarifa sahihi za kijiolojia.

Akizungumza katika hafla hiyo, Prof. Mkumbo aliipongeza Kamati na kumpongeza Bw. Victor Tesha kwa kuandaa ripoti aliyoielezea kuwa ya kiwango cha juu, yenye kina, ushahidi na mapendekezo yanayotekelezeka. Alisema watu hawapaswi kumpima Tesha kwa umri wake, bali kwa ubora wa kazi aliyoiwasilisha.

Prof. Mkumbo alisisitiza kuwa ripoti hiyo imeonesha hekima, ukomavu na upeo wa mtu mwenye uzoefu mkubwa, jambo linalothibitisha kuwa vijana wakipewa nafasi na kuaminiwa wanaweza kubeba ajenda kubwa za kitaifa na kuzitekeleza kwa ufanisi.

Kwa ujumla, uzinduzi huo umeonekana kama hatua muhimu katika kuonesha njia mpya ya kuimarisha sekta ya madini, kuongeza manufaa ya Taifa na kuwafanya wachimbaji wadogo kuwa sehemu ya msingi ya maendeleo ya uchumi wa Tanzania.

Kwa kazi hiyo, Victor Tesha na Kamati yake wamefanya historia kwa kuwasilisha ripoti ambayo haikuishia kueleza changamoto, bali imeonesha njia ya vitendo ya kuifanya sekta ya madini kuwa injini kubwa zaidi ya maendeleo ya Taifa.